“Een school is een leerplek voor iedereen. Alleen ziet het leertraject er niet voor iedereen hetzelfde uit.”

“Een school is een leerplek voor iedereen. Alleen ziet het leertraject er niet voor iedereen hetzelfde uit.”

Als onderwijspsychologe en zorgcoördinator zie ik zowel in mijn praktijk als op school vaak kinderen met andere, specifieke leerbehoeften. Heel vaak vallen deze kinderen uit in het standaard, reguliere onderwijstraject. Het algemene schoolcurriculum fit niet meer voor iedereen…

Ons schoolsysteem is ooit ontwikkeld om meer kinderen kansen te geven in onze maatschappij. Het invoeren van de leerplicht heeft hen deze kansen geboden. Arbeiderskinderen konden zo doorstromen tot universitaire studies. Kinderen van ouders met een lagere schoolopleiding konden zelf hoger opgeleiden worden. Een mooi initiatief en een nobel doel.

Maar halen we dit doel nog voor iedereen? Zorgen we er als leerinstelling nog steeds voor dat we alle kinderen aan het ‘leren’ krijgen?

De afgelopen weken heb ik zowel in mijn praktijk als op school heel veel kinderen doorgetoetst. Ik ben op zoek gegaan naar hun ‘zone van de naaste ontwikkeling (1)’. Waar ligt bij dit kind zijn of haar zone waar ze kunnen leren? Waar eindigt hun comfortzone en waar begint hun leerzone? Hoe kunnen we hun onderwijspakket zo samenstellen dat ze kunnen leren, echt leren? Hoe kunnen we ervoor zorgen dat ze niet in hun ‘paniekzone (2)’ terecht komen?

Allemaal vragen waar we o.a. met een didactisch onderzoek een antwoord kunnen op formuleren.

Want een school is er tenslotte voor elke leerling. Elk kind heeft recht om te leren op school. Elk kind zou van de klaspraktijk gebruik moeten kunnen maken om door zijn of haar leerkuil (3) te gaan. Met vallen en opstaan. Vanuit sterktes binnen het eigen kindprofiel werken aan de groeipunten.

Welke rol spelen meer-of hoogbegaafde kinderen binnen dit verhaal? Hoe ziet hun schooltraject er uit? Wat kunnen we doen om ook meer-en hoogbegaafde kinderen mee te nemen doorheen hun leerkuil?

In de eerste plaats luisteren, in contact komen met het kind. Wie is dit meerbegaafd lagere schoolkind? Wat zijn de sterktes en groeipunten van deze hoogbegaafde puber? Wat zijn de leerbehoeften van deze enthousiaste kleuter met een ontwikkelingsvoorsprong?

Een oproep aan alle ouders en onderwijsmensen om een blik te werpen achter de cijfers en toetsen, om verder te kijken dan het gedrag dat deze leerling stelt.

Waar heeft dit kind op dit moment behoefte aan? Hoe kunnen we er als onderwijsprofessionals samen voor zorgen dat dit kind tot leren komt?

Kijk verder dan de punten. Ga op zoek naar de talenten van het kind. Zet in op de groeipunten en ondersteun deze met sterktes. Leer het kind zijn of haar interesses kennen. Ontwikkel samen projecten, aansluitend bij de interesses van het kind, om te ontdekken. Compact de basisleerstof, ga aan de slag met pretoetsen, schrap en verrijk. Durf out-of-the-box te denken. Duik samen in de leerkuil: ga uitdagingen aan, werk met leerstof uit de zone van de naaste ontwikkeling en ga samen zwoegen.

Alleen zo kunnen we deze ruwe diamanten de ruimte en omgeving bieden die ze nodig hebben. Alleen zo bouwen we aan een betere toekomst!

 

Afbeelding uit: The Boy, The Mole, The Fox and The Horse
Charlie Mackesy

(1) De zone van de naaste ontwikkeling is de leerzone waar we het kind aanspreken op een niveau dat net buiten hun actuele kunnen ligt. Het kind wordt uitgedaagd, om met behulp van de leerkracht, net dat stapje verder te zetten in zijn ontwikkeling.

(2) De paniekzone is de zone waar het kind blokkeert in zijn leren. De eisen die gesteld worden liggen te hoog, de aangeboden hulp is te weinig, het kind weet niet hoe het de volgende stap in zijn ontwikkeling moet maken. Er treedt paniek op en het kind valt terug in het overlevingsmechanisme ‘fight or flight’.

(3) De leerkuil visualiseert het leerproces dat gekenmerkt wordt met inspanning doen, falen, opnieuw proberen, hulp vragen, oefenen en slagen.

 

Copyright © 2020 Anja Baele, psychologe en expert hoogbegaafdheid. – Alle rechten voorbehouden. Niets uit dit artikel mag worden verveelvoudigd, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur. Online delen mag mits vermelding van auteur en link naar dit artikel.

2020-12-18T10:33:50+01:00

Hoogbloeier cvba

Adm.zetel: Tarbotstraat 23 - 9000 Gent

Phone: coachingsnetwerk: 0032 468 09 66 44