Heeft het zin je kind te laten testen op hoogbegaafdheid?

Veel ouders van hoogbegaafde kinderen vragen zich af of het wel zinvol is om hun kind te gaan testen. Ze hebben al langer een vermoeden van hoogbegaafdheid bij hun kind of van een ontwikkelingsvoorsprong bij hun kleuter, maar durven dit dikwijls nog niet te uiten omwille van eventuele negatieve reacties in hun omgeving. Er circuleren heel wat lijstjes op het net waaraan de kinderen lijken te voldoen. Met het testen willen ze een soort van zekerheid, een bevestiging dat hun vermoedens wel degelijk juist waren en niet zomaar een losse gedachte.

Is het zinvol je kind te laten testen op hoogbegaafdheid?
Waar kan je hiervoor terecht?
En waar moet ik op letten?
Welke soorten testen bestaan er eigenlijk?

Redenen om te testen

Er zijn naast deze eerste reden, namelijk bevestiging krijgen van de vermoedens dat je kind wel eens hoogbegaafd zou kunnen zijn, nog andere redenen waarom ouders hun kind willen laten testen.

Wanneer een school de nogal dikwijls moeizaam uitgesproken vermoedens van de ouders naast zich neerlegt en helemaal niet ingaat op de vraag van de ouders om toch maar wat uitdaging te bieden aan het kind, gaan ouders soms naar een testcentrum om het kind te testen en het woord ‘hoogbegaafd’ op een blaadje te zien. Zij doen dit omdat zo’n papiertje – de testresultaten dus – soms wel eens de ogen durft openen van leerkrachten of zorgcoördinatoren en de school dan pas in gang gaat schieten.

Andere ouders gaan testen omdat ze nu toch wel eens willen weten hoe ‘hoog’ de intelligentiescore van hun kind zou kunnen zijn. Dit lijkt een reden die wellicht voor sommigen van arrogantie getuigt, maar het is soms wel te begrijpen. Het geeft de ouders hierbij een indicatie van hoe moeilijk zo’n extreem hoogbegaafd kind het wel kan hebben om zich aan te passen aan zijn omgeving waardoor het kind op deze manier op veel meer begrip kan rekenen bij zijn ouders.

Het gebeurt ook wel eens dat het hoogbegaafde kind zélf vraagt om getest te worden om op die manier een bevestiging van zijn eigen identiteit te krijgen. Dit komt soms wel eens voor bij kinderen die een reeds geteste broer of zus hebben, die zelf vermoedelijk ook hoogbegaafd zijn, maar die hieraan gaan twijfelen omdat ze het nooit zwart-wit op papier hebben gezien.

Soms is het ook de school zelf die de vraag tot testen stelt, bijvoorbeeld om toegelaten te worden tot een kangoeroeklas of om te kunnen versnellen.

Testen als middel

Al deze redenen hiervoor vernoemd zijn echter niet de voornaamste redenen om over te gaan tot testen. Bij deze redenen wordt het testen eigenlijk een doel op zich, terwijl het testen eerder een middel zou moeten zijn, een middel om meer informatie te verkrijgen over het kind.

Op deze manier beperkt het testen zich ook niet tot het afnemen van één enkele intelligentietest, maar worden er ook bijkomende testen afgenomen als aanvulling. De hele testbatterij geeft zo een behoorlijk accuraat beeld van de kwaliteiten en de zwakkere punten van het kind. De testafnemer observeert het kind gedurende het testen en dit geeft, samen met de testresultaten, meer informatie over bijvoorbeeld:

  • werkhouding
  • uithoudingsvermogen
  • motivatie
  • verwerkingssnelheid
  • zelfsturing
  • leiderschap
  • humor
  • faalangst
  • nauwkeurigheid

Testcentra

Het belangrijkste bij het testen van hoogbegaafde kinderen is dat de testafnemer iemand is een goede kennis heeft van hoogbegaafdheid en van hoe zo’n kinderen denken. Het komt regelmatig voor dat zo’n kind de eerste vragen veel te makkelijk vindt en gaat zoeken waar het addertje onder het gras zit; het kind zoekt het antwoord veel te ver waardoor het foutief antwoordt. Als testafnemer ben je genoodzaakt de test af te breken na drie foutieve antwoorden op een rij, maar zo’n hoogbegaafd kind kan soms pas op dreef komen als de vragen uitdagender worden. Het is dan van belang dat de testafnemer dit doorziet en tóch verder doorvraagt, mits bijkomende notering hiervan in het eindrapport.

Verder is het belangrijk dat je kind getest wordt in een omgeving die rustig is, waar het ontspannen kan zijn. Dus niet eventjes op de gang in school, terwijl de andere kinderen aan het spelen zijn op de speelplaats, wat helaas nog wel eens gebeurt.

Er zijn verschillende mogelijkheden waar je je kind kan laten testen. Het eenvoudigste en goedkoopste is bij het Centrum voor Leerlingenbegeleiding dat verbonden is aan de school van je kinderen. Dit is helemaal gratis. Maar hier moet je dus erg beducht zijn want niet elke CLB-medewerker heeft ervaring met hoogbegaafdheid. Best vraag je even aan andere ouders hoe zij dit ervaren hebben.

Of je kan aankloppen in privé-testcentra, in een privépraktijk van een psycholoog of psychiater. Hier kan je naast het testen ook terecht voor eventuele bijkomende diagnostiek en/of begeleiding van je kind. Informeer je ook hier goed vooraleer van start te gaan.

 Ook Hoogbloeier kan je helpen door een uitgebreide IQ-test af te nemen bij je kind. Wij focussen ons echter niet enkel op het IQ-cijfer om te bepalen of een kind al dan niet hoogbegaafd is. Hoogbegaafdheid omvat zoveel meer dan een enkele IQ-score van meer dan 130. Er worden meteen ook handvatten aangereikt om het kind verder te begeleiden. Voor ons ligt het nut van de testafname dan ook niet bij het kunnen bepalen van dat cijfertje. Meer informatie over testen bij Hoogbloeier vind je hier.

Soorten tests

Intelligentietests op de Nederlandstalige markt:

  • WPPSI (Wechsler Preschool and Primary Scale of Intelligence) van 2 tot 6 jaar
  • WISC (Wechsler Intelligence Scale for Children) van 6 tot 16 jaar
  • WAIS (Wechsler Adult Intelligence Scale) vanaf 16 jaar
  • IST (Intelligentie Structuur Test) die door het CBO in Nijmegen gebruikt wordt als test voor groepsscreening in scholen
  • Raven en SON (non-verbale testen)

Wat kan er nog worden gemeten:

  • concentratietesten
  • creativiteitstesten
  • leerstijlen
  • executieve functies
  • dynamic assessment, meten van leereffect
  • sociale en persoonlijkheidstest (zelfbeeld)
  • prestatie en motivatietest
  • didactisch niveautest
Copyright © 2017 Sabine Sypré, Hoogbloeier cvba, Gent – Alle rechten voorbehouden. Niets uit dit artikel mag worden verveelvoudigd, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur: info@hoogbloeier.be. Online delen mag mits vermelding van auteur en link naar dit artikel.