Maar dat maakt dat ze weinig veerkracht hebben…

Eén aspect waarover onderzoekers naar hoogbegaafdheid het ondertussen eens zijn, is dat hoogbegaafdheid gepaard gaat met een hoge emotionele sensitiviteit. Het is een eigenschap dat het voor deze kinderen (en ook volwassenen) lastig maakt om te leven in onze harde wereld. Vooral op school kunnen kinderen gekwetst worden. Daar ondervinden ze de meeste moeilijkheden, want daar moet je je emoties thuis laten. Met als gevolg dat hoogbegaafde kinderen hun gevoelens vaak gaan wegstoppen.

Emoties zijn niet voor iedereen gelijk; je hebt ze in verschillende niveaus en verschillende manieren van expressie. Emoties zoals woede, wraak en angst zijn negatief en eerder vernietigend en geven felle reacties. Maar iedereen leert met de prefrontale cortex van zijn brein dat we die emoties min of meer kunnen beheersen. Het is onze intelligentie die deze emoties tempert, maar wat nog meer is, is dat onze intelligentie andere, meer kwalitatieve, emoties ook gaat voeden. Empathie, meelevendheid, rechtvaardigheid, vergevingsgezindheid en nederigheid bv. zijn gevoelens waarvan onderzoekers weten dat hoogbegaafden hiervan hogere niveaus van ontwikkeling bereiken. Maar vaak worden ze hierdoor ook misbegrepen. Wanneer hoogbegaafden deze gevoelens uiten, worden die gevoelens vaak miskend. Lars wordt dan zelf gepest omdat hij medelijden heeft met een gepest kindje op de speelplaats. Leonie wordt in de klas uitgelachen omdat ze een cake heeft gebakken voor de kindjes in Afrika. Of Sander wordt niet meer gevraagd op een verjaardagsfeestje omdat hij toch alleen maar weent als het te druk wordt.

Een sneer, een opmerking van anderen kan voldoende zijn om het hoogbegaafde kind in elkaar te laten klappen. Het krijgt hiermee de boodschap dat er iets mis is met hem of haar en dat het niet goed is om geëmotioneerd of gepassioneerd te zijn door iets. Een hoogbegaafd kind heeft heel snel door wat het effect is van zijn emoties op anderen en gaat zijn gevoelens daarom verstoppen voor anderen. Gevoelens onderdrukken is een vorm van zelfbescherming tegen jezelf belachelijk maken. Soms gaan hoogbegaafde kinderen hun gevoelens echter maskeren, niet voor zichzelf, maar om anderen te beschermen. Zij willen hun mama of papa niet kwetsen. Deze compassie met anderen geeft zelfs nog meer problemen, want hierdoor ontkent het kind zichzelf en zal het kind zich op den duur helemaal alleen voelen.

Deze kinderen worden harder gekwetst dan anderen door dagelijkse dingen en ze blijven er ook veel langer mee zitten. Ze hoeven daarom niet eens een echte reactie van anderen te krijgen. Hun eigen gedachten zitten soms in de weg. Als je kind iets vergeten is, denkt het misschien ‘ik vergeet ook altijd alles’. Of als een vriendje niet naar een verjaardagsfeestje komt omdat het op reis is, kan het denken ‘Ik heb helemaal geen vrienden.’ Het ontwikkelt zwarte gedachten en weet niet meer hoe het zichzelf moet helpen.
Wellicht heb je al heel wat geprobeerd als ouder om je kind te leren communiceren over zijn gevoelens. Hoe vaak heb je al niet gevraagd ‘Wat is er dan?’ en kreeg je als antwoord ‘Niets’. Hoe vaak is je kind beginnen schreien en vindt het de woorden niet om te praten over wat het voelt? Je ziet gewoon dat je kind kwetsbaar is, je wilt het helpen, maar je weet niet meer hoe. Je dochter verliest zich helemaal in de emotie en gaat alles dramatiseren. Je zoon wordt neerslachtig en weemoedig. Als ouder voel je je verloren, want wat moet je gaan doen om goed te doen? Misschien heb je je kind al op een assertiviteitstraining gestuurd, zonder resultaat te bereiken. Of deed het mee aan een hoogsensitiviteitskamp, maar voelde het er zich niet echt thuis.

De belangrijkste tip die ik je kan geven, is dat je de emotie van je kind allereerst moet erkennen. Als je dochter verdriet heeft, dan heeft ze verdriet. Ook al gaan het om iets kleins in jouw ogen. Als je zoon boos is, dan is hij boos. Of als hij pijn voelt, dan heeft hij pijn, ook al is het wondje miniem. Leer hen te bekijken wat er hen kan helpen, zonder de gevoelens te minimaliseren. Ga ze echter ook niet bepamperen, maar geef hen wel een veilige omgeving waar over gevoelens gepraat kan worden. Ga vooral niet face-to-face zitten en vraag niet ‘Kom, zeg het een keer’, want dan lukt het hen niet. Wanneer je plaatsen vindt, waar ze oogcontact kunnen vermijden, zal het makkelijker gaan om over die gevoelens te praten. Zo kan je met zijn tweetjes naast elkaar op bed gaan liggen, op je rug, met je ogen naar boven gericht. Of wat denk je van de trap, jij bovenaan en je kind drie treden lager, allebei naar beneden kijkend? En als het lukt, ga dan regelmatig eens je kind alleen ophalen van de tekenles, zonder broers of zussen erbij. Een gesprek in de auto, jij aan het stuur en je kind op de achterbank, kan wonderen doen.

Sensitieve kinderen hebben een veilige omgeving nodig, een plaats waar ze zich mogen uiten. Het is pas in zo’n omgeving dat ze leren hoe ze hun gevoelens op een gepaste manier mogen uitdrukken. Als ze dat geleerd hebben, zal hun gevoeligheid hen niet meer in de weg staan, maar juist een meerwaarde zijn om te leren ethisch en gepassioneerd te handelen. Dan pas gaan ze hun potentieel echt gaan realiseren.

Vind je ook dat je kind niet zoveel veerkracht heeft? Dat het weent voor niets of in elkaar klapt als het over emoties gaat? Blijft je kind lang met zijn gevoelens zitten en weet het niet hoe die te verwoorden? Misschien kan je je samen met je kind inschrijven voor onze Blij met mij!™-training. In deze training krijgt je kind zelfvertrouwen en werkt het aan zijn sombere gedachten om die te leren verwoorden en te leren herkaderen. Samen met andere hoogbegaafde kinderen gaat deze training dieper en is effectiever dan andere trainingen die werken rond veerkracht. Doordat ze met ontwikkelingsgelijken samen aan het werk gaan, is er herkenning van hun probleem en staan ze er niet alleen voor. Ook ouders krijgen meer zelfvertrouwen in hun ouderrol. Ook zij leren herkaderen en kijken nadien met een andere blik naar hun kind, vanuit talenten, niet vanuit tekorten. We leren je overigens geen trucjes, maar wel authentiek opvoeden.

Lees meer over onze Blij met mij!™-training, mail ons voor meer info of bel naar 09/398 06 33.

Copyright © 2017 Sabine Sypré, Hoogbloeier cvba, Gent – Alle rechten voorbehouden. Niets uit dit artikel mag worden verveelvoudigd, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur: info@hoogbloeier.be. Online delen mag mits vermelding van auteur en link naar dit artikel.