Wat zoeken hoogbegaafde kinderen in vrienden?

Brengt jouw hoogbegaafde kind zijn vrije tijd graag alleen door? Heeft je dochter slechts één of twee vrienden? Heeft zij een zeer intense vriendschap? Heeft jouw zoon enkel vrienden die beduidend ouder of jonger zijn dan hijzelf? Maakt hij voornamelijk vrienden in buitenschoolse activiteiten, maar niet in school?

Dit is gedrag dat eigenlijk heel normaal is bij hoogbegaafde kinderen maar het is niet ongebruikelijk dat ouders van hoogbegaafde kinderen zich zorgen maken over de vriendschappen van hun kind. Hoogbegaafden hebben specifieke eigenschappen die van invloed kunnen zijn op hoe ze vrienden kunnen maken.

  • Een hoogbegaafd kind heeft maar één of twee vrienden, maar het gaat dan wel om erg diepe vriendschap.

    Hoogbegaafde kinderen kunnen een extreem hechte band hebben met een of twee mensen in plaats van met een grote groep vrienden. Dag mag en dat is ook OK. Het wordt pas een probleem wanneer er met één van deze zeer goede vrienden ruzie komt wat enorm veel pijn kan veroorzaken binnen het hoogbegaafde kind. Het is belangrijk om hier gevoelig voor te zijn als ouder zodat je je kind kan helpen om om te gaan met deze moeilijke ervaring, door hem of haar te helpen begrijpen dat er nog andere vrienden zijn.

    Bovendien zijn de vriendschappen van een hoogbegaafd kind vaak zeer zinvol en heel diep. Uit onderzoek van Gross weten we dat de verschillende stadia van vriendschap en wat een kind zoekt en nodig heeft bij een vriend, zich ontwikkelt op basis van mentale leeftijd eerder dan op basis van chronologische leeftijd, en dan vooral in de vroege jaren. Hoogbegaafde kinderen gaan op zoek naar anderen met wie zij op een dieper niveau kunnen omgaan en ze hebben ook een intenser gevoelsleven dan hun niet-hoogbegaafde leeftijdgenoten.

  • Een hoogbegaafd kind maakt vaak vrienden die veel ouder zijn dan hem of haar.

    Hoogbegaafde kinderen gaan vooral op zoek naar intellectuele ontwikkelingsgelijken. Als er geen kinderen van hun eigen leeftijd zijn die op een gelijk intellectueel niveau zitten, neigen ze vaak naar het maken van vriendschappen met oudere kinderen, die meer kennis en levenservaring hebben dan hun leeftijdgenoten.

    Hoogbegaafde kinderen geven vaak de voorkeur aan het gezelschap van volwassenen of oudere kinderen omdat ze niet hoeven uit te leggen wie ze zijn of hoe ze weten wat ze weten. Ze worden door hen aanvaard als knappe, competente individuen waarbij het stigma van ‘slim zijn’ geen stigma blijkt te zijn.

    Daarnaast komt uit het eerder vermelde onderzoek dat de verwachtingen van vriendschap bij je hoogbegaafde kind kan afwijken van zijn of haar leeftijdsgenoten, waardoor het moeilijk is om aan te sluiten op dat dieper niveau waar hoogbegaafde kinderen zo naar hunkeren. Naast het zoeken naar oudere kinderen als vrienden omdat die zijn ontwikkelingsgelijken zijn, suggereert de studie nog dat hoogbegaafde kinderen “ook op zoek zijn naar kinderen van wie de opvattingen en verwachtingen van vriendschap vergelijkbaar zijn met hun eigen verwachtingen.”

    Activiteiten waar kinderen van verschillende leeftijden samen kunnen aan deelnemen, kan een uitstekende manier zijn voor je hoogbegaafde kind om vriendschappen te ontwikkelen.

  • Een hoogbegaafd kind kan ook vrienden hebben die veel jonger zijn dan hem of haar.

    Wanneer een hoogbegaafd kind onder zijn leeftijdsgenoten geen ontwikkelingsgelijken vindt op zijn intellectueel niveau, dan voldoen jongere kinderen vaak als speelkameraadjes. Deze jongere kinderen worden normaal niet verondersteld op hetzelfde intellectuele niveau te functioneren als hen, zodat hoogbegaafde kinderen kunnen begrijpen waarom deze jongere kinderen verschillend zijn op intellectueel vlak. Deze vriendschap zal vaak een vorm aannemen als die van een mentor/mentee-relatie, met het hoogbegaafde kind als een rolmodel voor het jongere kind.

  • Hoogbegaafde kinderen hebben intellectuele ontwikkelingsgelijken nodig.

    In een klas zitten die gevormd is op basis van leeftijd in plaats van intellectueel of academisch niveau, zorgt ervoor dat hoogbegaafde kinderen vaak moeite hebben om aan te sluiten met hun klasgenoten. Bovendien denken ze anders en hebben ze andere interesses dan hun klasgenoten; het ontbreken van iets gemeenschappelijks kan een nog grotere kloof creëren. Als jouw kind zijn intellectuele peers niet kan vinden op school, schrijf je hem of haar best in in activiteiten die gericht zijn naar een bredere leeftijdsgroep of in activiteiten met andere kinderen die een cognitieve voorsprong hebben.

  • Hoogbegaafde kinderen hebben het nodig om tijd door te brengen met andere hoogbegaafde kinderen.

    Het is belangrijk voor uw kind om te begrijpen dat hij of zij anders is dan de meeste kinderen van hun leeftijd, maar het is even belangrijk om te weten dat er andere kinderen die er zijn, zoals hem of haar. Weten dat ze niet alleen zijn, helpt hoogbegaafde kinderen echt. Probeer een traject of een groep voor hoogbegaafde kinderen te vinden waar jouw kind kan bij aansluiten, zoals plusgroepen bij Hoogbloeier of kampen bij Bekina. Als er bij jou in de buurt geen mogelijkheden zijn, is er nog steeds het internet en technologie dat het voor onze hoogbegaafde kinderen veel makkelijker maakt om zich met elkaar te verbinden, ondanks een geografische scheiding.

Vriendschap is een belangrijke behoefte zowel bij kinderen als bij volwassenen. Het is de voornaamste katalysator voor kinderen om zich te leren ontwikkelen en hun sociale identiteit te laten groeien. Voor een hoogbegaafd kind echter is vriendschap helemaal anders en het is belangrijk om deze verschillen te herkennen. Inzicht in de sociale behoeften van je hoogbegaafde kind kan je helpen voorkomen dat hun gedrag verkeerd geïnterpreteerd wordt ( ‘Waarom heeft mijn kind slechts één of twee vrienden?’) en het kan je kind helpen om nieuwe vriendschappen te bouwen en bestaande vriendschappen te koesteren.

Vrije vertaling van
Institution for educational advancementFriendschip and the gifted
Copyright © 2016 Sabine Sypré, Hoogbloeier cvba, Gent – Alle rechten voorbehouden. Niets uit dit artikel mag worden verveelvoudigd, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur: info@hoogbloeier.be. Online delen mag mits vermelding van auteur en link naar dit artikel.